มาตรฐานห้องสมุดสามดี (How to 3Dee Library)

วันนี้ในระหว่างที่ค้นหาข้อมูลบนโลกอินเทอร์เน็ตก็บังเอิญไปเจอหนังสือคู่มือเล่มนึงน่าสนใจมาก
เป็นคู่มือ “กรอบแนวทางการดำเนินงานห้องสมุด 3 ดี” จึงขอเอามาแชร์ให้เพื่อนได้อ่านกัน

รายละเอียดทั่วไปของหนังสือเล่มนี้
ชื่อเรื่อง : กรอบแนวทางการดำเนินงานห้องสมุด 3 ดี
จัดทำโดย : สำนักงาน กศน สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ
ISBN : 9789742323502

หนังสือเล่มนี้แจกฟรีนะครับ ไม่มีขายตามท้องตลาดหรอกครับ
ถ้าใครอยากได้ให้ไปดาวน์โหลดได้ที่ http://dnfe5.nfe.go.th/download/3Dbook.pdf

เนื้อหาในคู่มือเล่มนี้แบ่งออกเป็นหลายส่วน เช่น
- ความสำคัญและความเป็นมา
- เป้าประสงค์ตามนโยบาย “ห้องสมุด 3 ดี”
- วิสัยทัศน์
- พันธกิจ
- แนวทางการดำเนินงาน
- มาตรฐาน “ห้องสมุด 3 ดี”
- การขับเคลื่อนนโยบายสู่การปฏิบัติ

เอาเป็นว่าผมขอยกมาสักส่วนนึงให้อ่านนะครับ
เรื่องที่ผมจะยกมานี้ คือ มาตรฐาน “ห้องสมุด 3 ดี”
ซึ่งมีเพื่อนๆ หลายคนถามผมมาบ่อยมากๆ จึงขอเอาเรื่องนี้มาเล่านะครับ

ห้องสมุด 3 ดี มีอะไรบ้าง (หนังสือดี บรรยากาศดี บรรณารักษ์ดี)
แต่สิ่งต่างๆ เหล่านี้มีคำจำกัดความว่าอย่างไรกันบ้าง อะไรคือมาตรฐาน ???

หนังสือดี —> หนังสือ หรือ สื่อการเรียนรู้ที่งในรูปของสิ่งพิมพ์ สื่ออิเล็กทรอนิกส์ สื่อมัลติมีเดีย หรือสื่ออื่นๆ ต้องมีเนื้อหาที่ดี มีคุณภาพ ไม่เป็นพิษเป็นภัยต่อสังคม

บรรยากาศดี —> บรรยากาศที่เอื้อต่อการอ่านหนังสือ บริการในห้องสมุดอย่างเป็นกันเอง สะดวก สบาย ที่สำคัญต้องประหยัดพลังงาน และสะท้อนเอกลักษณ์ของชุมชน

บรรณารักษ์ดี —> บรรณารักษ์มีความรู้ และมีความเป็นมืออาชีพในการปฏิบัติงาน

มาตรฐานของห้องสมุด 3 ดี
1. หนังสือดี มาตรฐานอยู่ที่

1.1 หนังสือหรือสื่อการเรียนรู้ที่มีคุณภาพ ต้องอาศัยสิ่งบ่งชี้ดังนี้
- เนื้อหามีสาระ ส่งเสริมจินตนาการ คุณธรรม จริยธรรม
- ความถูกต้องของข้อมูล เชื่อถือได้ มีการอ้างอิงถูกต้อง
- มีภาพและลายเส้นประกอบให้สอดคล้องกับเนื้อหา
- ใช้คำที่อ่านง่าย เข้าใจง่าย
- มีรายการบรรณานุกรมที่หอสมุดแห่งชาติออกให้ (CIP)
1.2 การจัดหาหนังสือหรือสื่อการเรียนรู้ที่มีคุณภาพ ต้องอาศัยสิ่งบ่งชี้ดังนี้
- มีนโยบายการจัดหา
- มีคณะกรรมการคัดเลือก
- มีคณะกรรมการจัดซื้อ
- มีการจัดทำประกาศรายชื่อหนังสือที่จะซื้อ
- มีมุมแนะนำหนังสือดี
- มีการหมุนเวียนหนังสือเรื่อยๆ
- มีการจัดทำฐานข้อมูลหนังสือ
- มีการสนับสนุนสื่ออิเล็กทรอนิกส์

2. บรรยากาศดี มาตรฐานอยู่ที่

2.1 บรรยากาศภายในห้องสมุดดี ต้องอาศัยสิ่งบ่งชี้ดังนี้
- บรรยากาศทั่วไปดี เช่น สะอาด โล่ง โปร่ง สบาย แสงสว่างเพียงพอ ต้นไม้ร่มรื่น
- การจัดพื้นที่ทำให้น่าสนใจ เช่น มีมุมหนังสือที่หลากหลาย ไม่มีมุมอับ เฟอร์นิเจอร์สบาย ป้ายบอกทางชัดเจน
- การจัดส่วนส่วนการวางหนังสือ เช่น จัดวางหนังสืออย่างเหมาะสม เข้าถึงง่าย ใช้สะดวก
2.2 บรรยากาศภายนอกห้องสมุดดี ต้องอาศัยสิ่งบ่งชี้ดังนี้
- สถานที่เป็นเอกเทศ
- ชุมชนเข้าถึงสะดวก
- มีสิ่งอำนวยความสะดวก
- อาคารน่าสนใจดึงดูดผู้ใช้บริการ เช่น ใช้สี
- พื้นที่ไม่คับแคบ จัดสัดส่วนให้เหมาะต่อการใช้บริการ
- ไม่มี dead zone พื้นที่ปรับได้ตามการใช้งาน

3. บรรณารักษ์ดี มาตรฐานอยู่ที่

3.1 บรรณารักษ์มีคุณภาพ ต้องอาศัยสิ่งบ่งชี้ดังนี้
- มีความรู้ความสามารถในการบริหารจัดการห้องสมุด
- มีทักษะในการปฏิบัติงานในห้องสมุดดี เช่น ด้านไอที ด้านการบริการ ด้านการจัดกิจกรรม
3.2 บรรณารักษ์มีความเป็นมืออาชีพ ต้องอาศัยสิ่งบ่งชี้ดังนี้
- มีกระบวนการและขั้นตอนในการทำงานในห้องสมุด
- เป็นนักจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านอย่างต่อเนื่อง
- บริหารจัดการความรู้ในรูปแบบใหม่
- เป็นนักคิด นักพัฒนา และนักวางแผนในการใช้ไอทีเพื่อการปฏิบัติงาน
- เป็นผู้ประสานเครือข่าย
- เป็นผู้นำด้านบริการใหม่ๆ
- มีความภูมิใจในอาชีพ
3.3 บรรณารักษ์มีจิตบริการ ต้องอาศัยสิ่งบ่งชี้ดังนี้
- มีทัศนคติเชิงบวก
- ติดตามและปรับตัวให้เข้ากับสังคมได้ตลอด
- มีความคิดสร้างสรรค์
- บุคลิกภาพดี และมีความสุขในการทำงาน

เป็นยังไงกันบ้างครับ ที่อ่านมาผมรู้สึกว่าประเด็นเรื่อง “บรรณารักษ์ดี” จะมีเนื้อหาเยอะกว่าอย่างอื่น
โดยเฉพาะในเรื่อง มาตรฐานของการเป็น “บรรณารักษ์มืออาชีพ” ยิ่งมีรายละเอียดเยอะ
และข้อที่ถูกใจผมมากๆ คือ “บรรณารักษ์มืออาชีพ” ต้องมีความภูมิใจในอาชีพ

เอาเป็นว่าวันนี้ก็ขอฝากแง่คิดไว้เท่านี้ก่อนนะครับ
สำหรับใครที่อยากอ่านต่อก็ดาวน์โหลดเล่มนี้มาอ่านได้ครับ
http://dnfe5.nfe.go.th/download/3Dbook.pdf

ปล. เนื้อหาที่ผมเขียนด้านบนนี้ผมอ่านแล้วสรุปใจความมานะครับ ไม่ได้ copy มาทั้งดุ้น
ดังนั้นใครก็ตามที่นำบทความนี้ไปอ้างก็กรุณาอ่าน สรุป และแสดงความคิดเห็นด้วยนะครับ

Related Posts SliderRelated Posts

ข่าว (ไม่ดี) เรื่องการซื้อหนังสือในโครงการห้องสมุดสามดี

เรื่องดีๆ ในวงการห้องสมุดมีให้อ่านเยอะแล้ว วันนี้ผมขอนำข่าวๆ นึงมาลงให้อ่านนะครับ ผมเชื่อว่าบรรณารักษ์ในห้องสมุดประชาชนหลายๆ ที่ คงต้องได้ยินข่าวนี้บ้างหล่ะ ขอเกริ่นให้ทราบสักนิดนะครับว่า... เมื่อเดือนที่แล้วผมก็ได้ยินข่าวเกี่ยวกับการจัดซื้อหนังสือเข้าห้องสมุดประชาชนหลายๆ ที่นะครับ เท่าที่รู้ คือ ทาง กศน. ได้งบเพื่อจัดซื้อหนังสือเข้าห้องสมุดตามนโยบาย "ห้องสมุดสามดี" ซึ่งก็เป็นเรื่องที่น่ายินดีที่ได้ข่าวเช่นนี้ เพราะถือว่าเป็นการจัดซื้อหนังสือก้อนใหญ่อีกครั้งนึงของห้องสมุดประชาชน แต่หลังจากนั้นสองสามสัปดาห์ผมก็ได้ยินข่าวจากบรรณารักษ์หลายๆ คนว่า การจัดซื้อหนังสือครั้งนี้ มีความแปลกและไม่ชอบมาพากลหลายอย่าง เอาเป็นว่าผมคงบอกรายละเอียดแบบลึกๆ ไม่ได้ แต่ก็ได้แค่ให้กำลังใจและปลอบบรรณารักษ์ว่า "อย่าคิดมาก" ยังไงก็ถือว่าได้หนังสือใหม่เข้าห้องสมุดแล้วกัน เอางี้ดีกว่าเพื่อนๆ ลองอ่านข่าวด้านล่างนี้ก่อนนะ หัวข้อข่าว : ซื้อหนังสือเข้าห้องสมุดกศน.ส่งกลิ่น จากหนังสือพิมพ์เดลินิวส์ ฉบับวันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2553 คอลัมน์การศึกษา URL : http://dailynews.co.th/newstartpage/printmode.cfm?categoryid=42&contentid=49149 เนื้อข่าวมีดังนี้ นายอภิชาติ จีระวุฒิ เลขาธิการสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย? (สำนักงาน ...

คลิปวีดีโอ 3D ความหวังห้องสมุดไทย

วันนี้ผมขอนำคลิปวีดีโอบน youtube มาให้เพื่อนๆ ดูสักตอนนึงนะครับ ซึ่งเนื้อหาในคลิปวีดีโอนี้เกี่ยวกับเรื่องห้องสมุดสามดีซึ่งเป็นความหวังในการพัฒนาห้องสมุดเมืองไทย เราไปดูคลิปกันก่อนดีกว่า คลิปนี้จัดทำโดย VOICE News (Voice of the New generation) เนื้อหาในคลิปวีดีโอได้กล่าวถึง - ความหมายของห้องสมุดสามดี - จำนวนห้องสมุดที่มีในประเทศไทย - จำนวนห้องสมุดที่มีเยอะแต่ไม่ทำให้สถิติการอ่านของคนไทยเพิ่มขึ้น - คนภาคตะวันออกเฉียงเหนืออ่านหนังสือน้อยกว่าคนกรุงเทพฯ - ระบบหนังสือหมุนเวียน - สถาบันหนังสือแห่งชาติ - โครงการที่เกี่ยวกับการรักการอ่าน เอาเป็นว่าเพื่อนๆ ลองจับใจความกันดูนะครับ

ตามรอยนิทรรศการ เปิดกล่องทางความคิดเส้นทางสู่ห้องสมุดยุคใหม่

บังเอิญนั่งดูภาพเก่าๆ ในเครื่องคอมพิวเตอร์ส่วนตัวแล้วเจอภาพชุดนึงที่น่าสนใจ เลยขอหยิบยกมาเขียนให้เพื่อนๆ อ่านแล้วกัน ภาพที่พบ คือ ภาพหลังจากที่พวกผมช่วยกันจัดนิทรรศการเปิดกล่องทางความคิดเส้นทางสู่ห้องสมุดยุคใหม่ กันเสร็จ (ภาพก่อนพิธีเปิดวันนึง ช่วงกลางคืน) นิทรรศการเปิดกล่องทางความคิดเส้นทางสู่ห้องสมุดยุคใหม่ จัดขึ้นเมื่อวันที่ 24 กันยายน - 30 พฤศจิกายน 2554 ณ ห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุบลราชธานี ปล. งานนี้จัดขึ้นเพื่อเฉลิมฉลองในโอกาสที่ศูนย์ความรู้กินได้เปิดครบรอบ 1 ปี (20 กรกฎาคม 2553) ภายในนิทรรศการเปิดกล่องทางความคิดเส้นทางสู่ห้องสมุดยุคใหม่มีอะไรบ้าง - ภาพการเปลี่ยนแปลงของห้องสมุด ก่อนที่จะปรับปรุง - ห้องสมุดในรูปโฉมใหม่ - แบบพิมพ์เขียนและโมเดลอาคารห้องสมุด ...

เพจแนะนำ โครงการห้องสมุดสุดปลายจมูก Library at Your Nose Tip

นานๆ ทีจะว่างเขียนบล็อก วันนี้ผมขอเขียนแนะนำหน้าแฟนเพจใน Facebook บ้างดีกว่า ซึ่งผมเองก็เป็นแฟนเพจของหลายๆ เพจบน Facebook เช่นกัน และรู้สึกว่าบางทีน่าจะนำมา review ให้เพื่อนๆ ได้รู้จักบ้าง เริ่มวันแรกด้วย เพจนี้เลย : โครงการห้องสมุดสุดปลายจมูก (Library at Your Nose Tip) http://www.facebook.com/LibraryAtYourNoseTip ก่อนอื่นไปดูเขาแนะนำตัวกันก่อนเลยครับ (ขออนุญาต copy มาให้อ่าน) โครงการห้องสมุดสุดปลายจมูก - Library at Your Nose Tip โครงการที่มีชื่อมาจากละครเวทีที่ ...

บรรณารักษ์พาชมห้องสมุด โสตทัศนสถาน เชิด ทรงศรี ณ หอภาพยนตร์

นานๆ ทีจะพาเที่ยวห้องสมุดสักที วันนี้ขอเลือกห้องสมุดแถวๆ บ้านแล้วกัน (พุทธมณฑลสาย 5) ห้องสมุดนี้เป็นของหอภาพยนตร์ (องค์การมหาชน) นั่นเองครับ ความพิเศษของที่นี่เป็นอย่างไรตามอ่านได้เลยครับ ความเป็นมาของห้องสมุดและโสตทัศนสถาน เชิด ทรงศรี ที่เลือกใช้ชื่อ "เชิด ทรงศรี" เพราะต้องการระลึกถึง เชิด ทรงศรี ในฐานะของผู้ที่เป็นที่รักของวงการหนังสือ ละคร ศิลปะ ทีวี และภาพยนตร์ครับ แถมหนังสือในห้องสมุดนี้ส่วนหนึ่งเป็นของคุณเชิด ทรงศรีด้วย ลูกสาวคุณเชิด ทรงศรี หรือคุณแสงแดดได้บริจาคให้หอภาพยนตร์ ห้องสมุดแห่งนี้มีหนังสือที่เกี่ยวข้องกับวงการภาพยนตร์ทั้งไทยและต่างประเทศมากที่สุดในประเทศไทยก็ว่าได้ ห้องสมุดแห่งนี้เปิดให้บริการอย่างเป็นทางการเมื่อเดือนสิงหาคม 2552 ครับ การเปิดให้บริการห้องสมุดแห่งนี้ ...

มุมมองของนักศึกษาชาวอเมริกันต่อเว็บไซต์ห้องสมุด 2005 – 2010

สวัสดีครับเพื่อนๆ วงการห้องสมุดและบรรณารักษ์ วันนี้ผมขอนำเสนอข้อมูลทัศนคติและมุมมองของกลุ่มผู้ใช้ห้องสมุดที่เป็นนักศึกษา (ช่วงอายุ 18-24 ปี) ที่มีต่อเว็บไซต์ห้องสมุดและสื่อสังคมออนไลน์อื่นๆ ข้อมูลที่ผมนำมาทำสไลด์และนำเสนอนี้มาจาก "Perception of Libraries, 2010 by OCLC" เอกสารสไลด์ชุดนี้ สรุปข้อมูลจากเอกสาร 1. บรรณารักษ์มีคุณค่าต่อผู้ใช้บริการมากขึ้น 2. อัตราการใช้สื่อหรือข้อมูลของห้องสมุด 2.1 เว็บไซต์ห้องสมุด ในปี 2005 จำนวน 53% ในปี 2010 จำนวน 58% --- เพิ่มขึ้น 2.2 ฐานข้อมูลออนไลน์ ในปี 2005 ...

BiblioTech ห้องสมุดแห่งแรกที่ไม่มีหนังสือเลยสักเล่ม

มีคนเคยถามผมว่า "ในอนาคตอันใกล้นี้ห้องสมุดอาจจะไม่ต้องมีหนังสือสักเล่มในห้องสมุดก็ได้จริงหรือเปล่า" ซึ่งผมเองก็ตอบไปว่า "มันก็อาจจะเป็นไปได้แต่คงต้องใช้เวลานานหน่อย บางทีอาจไม่ทันในรุ่นของผมก็ได้" ห้องสมุดดิจิตอลในหลายๆ ประเทศบางทีก็ยังคงต้องให้บริการหนังสือตัวเล่มอยู่บ้างเนื่องจากเรื่องลิขสิทธิ์ของหนังสือเป็นเรื่องที่ค่อนข้างละเอียดอ่อน มาวันนี้ได้อ่านข่าว "The First Bookless Public Library: Texas to Have BiblioTech" ของสำนักข่าว ABC News ทำเอาผมอึ้งไปชั่วครู่เลยก็ว่าได้ "มันเกิดขึ้นจริงๆ หรือนี่" "มันเป็นไปแล้วนะ" "มันกำลังจะเป็นจริง" คำอุทานของผม มันพูดออกมามากมายในสมองของผม ห้องสมุดประชาชนแห่งแรกในสหรัฐอเมริกาที่จะไม่มีหนังสือเลยสักเล่ม ชื่อว่า "BiblioTech" ซึ่งตั้งอยู่ที่ Bexar County ...

บทบาทของห้องสมุดและบรรณารักษ์ต่อการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21

ก่อนอื่นต้องขอบอกก่อนว่า บทความนี้ผมเขียนเพื่อร่วมสนุกในบล็อก Gotoknow ดังนั้นถ้าเพื่อนๆ จาก gotoknow มาพบบทความนี้ ขอให้เข้าใจว่าบทความนี้เป็นของ "นายเมฆินทร์ ลิขิตบุญฤทธิ์" หรือ "Projectlib" หรือ "km_library" ใน Gotoknow นั่นเอง ใน Gotoknow ให้เขียนเรื่อง "บทบาทของห้องสมุดและบรรณารักษ์ต่อการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21" โดยตอบคำถามดังต่อไปนี้ - ห้องสมุดควรมีบริการอะไรบ้าง - ห้องสมุดควรมีบทบาทในการส่งเสริมกิจกรรมการแลกเปลี่ยนรู้หรือไม่ - บรรณารักษ์ควรมีบทบาทเป็นผู้กระตุ้นให้เกิดการเรียนรู้อย่างไร - เทคโนโลยีการสืบค้นข้อมูลควรปรับเปลี่ยนหรือไม่ - บรรยากาศสิ่งแวดล้อมในห้องสมุดน่าจะเป็นอย่่่างไร - บรรณารักษ์ควรเป็นผู้ที่คอยช่วยส่งเสริมทักษะการเรียนรู้อะไรบ้างให้แก่ผู้เรียนหรือประชาชนทั่วไป - ห้องสมุดประชาชนกับห้องสมุดโรงเรียนหรือมหาวิทยาลัยควรจะเหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไร เอาเป็นว่าผมขอตอบคำถามทีละข้อแล้วกันนะครับ ปล. ผมขอตอบทีละคำถาม ...

1 วัน 1 ภาพ เพื่อสื่อความเป็นห้องสมุดและบรรณารักษ์ยุคใหม่

สวัสดีครับเพื่อนๆ วงการห้องสมุดและบรรณารักษ์ไทย วันนี้ผมขอนำเสนอแนวคิดนึงที่ผมนำมาใช้กับเครือข่ายห้องสมุดและบรรณารักษ์ไทยใน Facebook ได้สักระยะนึงแล้ว นั่นคือ "การจัดทำภาพข้อความเพื่อสื่อถึงความเป็นห้องสมุดและบรรณารักษ์ยุคใหม่" วันนี้ผมขอนำเรื่องนี้มาเล่าให้เพื่อนๆ ได้อ่านสักหน่อย 1 ในความคิดและความตั้งใจของผมในปีนี้ คือ จะต้องโพสภาพข้อความที่เกี่ยวข้องกับวงการห้องสมุดและบรรณารักษ์ให้ได้วันละ 1 ภาพ โดยรูปภาพที่ผมนำมาโพสนี้ ผมไม่ได้ใช้โปรแกรมอะไรที่มันซับซ้อนเลย แถมเป็นโปรแกรมฟรีอีกต่างหาก นั่นคือ โปรแกรม "Line Camera" นั่นเอง และต้องบอกอีกว่าบางครั้งก็ใช้โปรแกรมง่ายๆ อย่าง Microsoft Powerpoint นั่นเอง สิ่งที่ผมจะบอก คือ ความง่ายของมัน โปรแกรมที่ผมพูดถึงข้างต้นมันง่ายมากๆ แต่เพื่อนๆ หลายคนคิดไม่ถึง ผมขอยกตัวอย่างภาพที่ผมทำจาก Microsoft Powerpoint ...

นายห้องสมุดพาเที่ยวอุทยานการเรียนรู้ระยอง (RK park)

เพิ่งจะเปิดปีใหม่มาได้ไม่ถึงอาทิตย์ วันนี้นายห้องสมุดเลยขออวดห้องสมุดใหม่ให้เพื่อนๆ วงการห้องสมุดและบรรณารักษ์ไทยได้รับรู้กันสักหน่อย ที่แห่งนั่นคือ "อุทยานการเรียนรู้ระยอง" หรือ "Rayong Knowledge Park" หรือ "RK park" นั่นเอง ปล. ที่ต้องอวดเพราะที่นี่เป็นหนึ่งในห้องสมุดที่ผมได้ร่วมทำงานด้วย (งานจาก TK park) ข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับห้องสมุดแห่งนี้ ชื่อห้องสมุดภาษาไทย : อุทยานการเรียนรู้ระยอง ชื่อห้องสมุดภาษาอังกฤษ : Rayong Knowledge Park ที่อยู่ : โรงเรียนมัธยมตากสินระยอง เลขที่ 222 หมู่ 2 ต.เชิงเนิน ...