ศาสตราจารย์พิเศษ คุณหญิงแม้นมาส ชวลิต

ผู้วางรากฐานห้องสมุดไทยด้วยชีวิตทั้งชีวิต

ในโลกที่ผู้คนอาจมอง “ห้องสมุด” เป็นเพียงสถานที่เก็บหนังสือ
ศาสตราจารย์พิเศษ คุณหญิงแม้นมาส ชวลิต คือผู้ที่มองเห็นว่า ห้องสมุดคือหัวใจของการเรียนรู้ของสังคม

Read more →

1 วันกับหัวหน้าห้องสมุด : นักปั้นกลยุทธ์ สร้างพื้นที่แห่งความสุข

วันก่อนผมได้เขียนข้อความใน Facebook ว่า “มีคนนอกวงการมาถามผมว่า งานบรรณารักษ์ง่ายมาก ไม่เห็นทำอะไรเลย” วันนี้ผมเลยตัดสินใจขอเล่าประสบการณ์ในการเป็นหัวหน้าห้องสมุดแห่งหนึ่งให้อ่าน

ถ้าคุณหลับตาแล้วนึกถึง “บรรณารักษ์” ภาพแรกที่ลอยมาคือคุณป้าสวมแว่นหนาเตอะที่คอยทำเสียง “ชู่ววว!” ใส่คนที่คุยกัน หรือนั่งประทับตราวันที่ลงบนบัตรยืมหนังสืออยู่หลังเคาน์เตอร์ใช่ไหมครับ? ผมอยากจะบอกว่า… ลืมภาพนั้นไปก่อนได้เลย! เพราะ 1 วันในฐานะ หัวหน้าห้องสมุด ยุคใหม่น่ะ มันคือส่วนผสมของนักการตลาด นักบริหารกลยุทธ์ และ Event Planner ดีๆ นี่เอง วันนี้ผมจะพาไปดูเบื้องหลังกันครับว่า ในหนึ่งวันเรา “รบ” กับอะไรบ้างเพื่อให้ห้องสมุดยังเป็นที่รักของทุกคน

Read more →
ถอดรหัส “LIBRARY”: 7 ทักษะที่บรรณารักษ์ยุค 2026 ต้องมี

ถอดรหัส “LIBRARY”: 7 ทักษะที่บรรณารักษ์ยุค 2026 ต้องมี

เคยมีคำถามไหมครับว่า ในโลกที่ AI ตอบคำถามได้เร็วกว่าการเดินไปที่ชั้นหนังสือ และ E-book เข้าถึงได้ง่ายแค่ปลายนิ้ว “บรรณารักษ์” หรือ “ห้องสมุด” ยังจำเป็นอยู่ไหม? สำหรับผม คำตอบคือ “จำเป็นกว่าที่เคย” ครับ แต่บทบาทของเรากำลังเปลี่ยนไป

Read more →

เจาะลึกวงการห้องสมุด 2025: สรุปเทรนด์โลกและไทย

สวัสดีครับ เพื่อนพี่น้องชาวห้องสมุด และบรรณารักษ์ทุกท่าน ในฐานะเพื่อนร่วมวิชาชีพ และผู้สังเกตการณ์ความเป็นไปของวงการห้องสมุด ผมจะขอ Review ภาพรวมของวงการห้องสมุดในปี 2025 ที่กำลังจะผ่านพ้นไปในอีกไม่กี่วันนี้ ต้องขอบอกว่า ปีนี้ไม่ใช่แค่ปีแห่งการเปลี่ยนแปลงผ่านไปอย่างธรรมดา แต่ผมจะขอนิยามว่าเป็น “The Year of Human-AI Symbiosis in Libraries” หรือ ปีที่ห้องสมุดและปัญญาประดิษฐ์เริ่มจับมือกันเดินอย่างเป็นรูปธรรมที่สุด หลังจากที่เราตื่นตระหนกกันไปแล้วในช่วง 2-3 ปีก่อนหน้า (ถึงเวลาแล้วสินะ)

Read more →

30 คำคม / ประโยคเด็ดสำหรับห้องสมุดยุคใหม่

วันนี้ขอมาแบบเบาๆ นิดนึง คือผมสังเกตว่า มีเพื่อนๆ หลายคนเข้ามาในบล็อกของผมเพราะ “คำคมห้องสมุด” วันนี้ผมเลย List ไอเดียสุดสร้างสรรค์กับคำคมสำหรับห้องสมุดยุคใหม่ มาฝาก จำนวน 30 ประโยค โดยแบ่งเป็น 3 หมวดหมู่ใหญ่ๆ ไปอ่านกันได้เลย

Read more →
ถอดรหัส “ห้องสมุดมารวย” ทำไมถึงเป็นมากกว่าห้องสมุด?

ถอดรหัส “ห้องสมุดมารวย” ทำไมถึงเป็นมากกว่าห้องสมุด?

ไม่ได้มาเขียนบล็อกห้องสมุดนาน ขอยกกรณีศึกษาของห้องสมุดที่ผมเคยดูแลมาเป็นตัวอย่างดีกว่า เคยสงสัยไหมครับว่า ทำไม “ห้องสมุดมารวย” ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ถึงครองใจนักลงทุนและผู้สนใจเรื่องการเงินการลงทุนมาได้อย่างยาวนาน? ไม่ใช่แค่เพราะมีหนังสือเยอะหรอกนะครับ แต่เพราะมีกลยุทธ์การตลาดที่แข็งแกร่งซ่อนอยู่ต่างหาก หนึ่งในกลยุทธ์ทางการตลาด คือ การนำแนวคิด “7Ps Marketing Mix” มาใช้

Read more →
มาเรียนรู้เรื่อง “Data Analytics” ที่เกี่ยวกับงานห้องสมุด [TKPARK]

มาเรียนรู้เรื่อง “Data Analytics” ที่เกี่ยวกับงานห้องสมุด [TKPARK]

Admin ได้มีโอกาสไปบรรยายใน session “Librarian Space” ตอน “Data Analytics” ซึ่งเป็นหลักสูตรเบื้องต้นสำหรับบรรณารักษ์ที่สนใจในเรื่องการนำข้อมูลของห้องสมุดมาใช้ในชีวิตประจำวัน

ภายใต้หัวข้อนี้แบ่งออกเป็น 4 ตอน ได้แก่
1) Data ในชีวิตประจำวัน และ Data ในงานห้องสมุด
2) การวิเคราะห์ข้อมูลของห้องสมุด
3) กรณีศึกษาการนำ Data มาใช้ในงานห้องสมุด
4) ทักษะและความรู้สำหรับการเป็น Data Librarian

ผมจึงขอนำวีดีโอจาก Facebook Fanpage TKPARK มาลงในบล็อกให้เพื่อนๆ ดูกันอย่างไม่ขาดตอน ไปดูกันได้เลย

Read more →
ChatGPT แนะนำห้องสมุดในกรุงเทพฯ ที่คุณไม่ควรพลาด

ChatGPT แนะนำห้องสมุดในกรุงเทพฯ ที่คุณไม่ควรพลาด

เป็นอีกบทความหนึ่งที่ผมอยากท้าทายความสามารถของ ChatGPT ว่า เครื่องมือนี้จะแนะนำและให้ความช่วยเหลือเราได้มากน้อยเพียงใด และมีเพื่อนๆ ถามมาว่ามันน่าเชื่อถือและนำไปอ้างอิงได้หรือไม่ วันนี้ผมจึงจะพิสูจน์ให้เพื่อนๆ ดู และเพื่อนๆ ลองพิจารณากันเองว่า เราจะเชื่อถือข้อมูลเรานี้ได้แค่ไหน

คำถามง่ายๆ ที่ผมจะนำมาถาม ChatGPT
“Please suggest libraries in Bangkok that I should not miss.”

Read more →
รีวิวหนังสือ การจัดกลุ่มหนังสือในห้องสมุดโรงเรียนฉบับเข้าใจง่าย

รีวิวหนังสือ การจัดกลุ่มหนังสือในห้องสมุดโรงเรียนฉบับเข้าใจง่าย

ตลอดระยะเวลาที่ผมได้เขียนบล็อกห้องสมุด และมีโอกาสไปบรรยายให้ห้องสมุดต่างๆ เข้าใจและรู้จักห้องสมุดในมุมมองต่างๆ คำถามหนึ่งที่คุณครูบรรณารักษ์ (บรรณารักษ์ในห้องสมุดโรงเรียน) ถามผมมากที่สุด คือ “จะเริ่มงานห้องสมุดอย่างไร ในเมื่อพวกเขาไม่ได้เรียนด้านบรรณารักษ์มาโดยตรง”

การจัดเรียงหนังสือในห้องสมุด มีแค่จัดเรียงตามแบบดิวอี้ (Dewey) หรือเปล่า ต้องเรียง 000 – 999 จริงๆ ใช่หรือไม่ และจะทำความเข้าใจตัวเลขต่างๆ ว่ามีความหมายอย่างไรได้เร็วที่สุดแค่ไหน …

Read more →
ChatGPT แนะนำให้ผมเขียนเรื่องห้องสมุดและบรรณารักษ์แบบนี้

ChatGPT แนะนำให้ผมเขียนเรื่องห้องสมุดและบรรณารักษ์แบบนี้

ก่อนอื่นผมต้องขอออกตัวก่อนนะครับว่า “เรื่องที่เขียนในวันนี้ ไม่ได้มาจากการหมดไฟ หรือ หมดไอเดียที่จะเขียนเรื่องราวของห้องสมุดหรือบรรณารักษ์นะครับ” แต่มาจากการอยากลองสิ่งใหม่ๆ มากกว่า

หากกล่าวถึง ChatGPT ผมคงไม่ต้องแนะนำอะไรมากมายแล้ว ณ ตอนนี้ เพราะเชื่อว่าเพื่อนๆ หลายคนก็คงรู้จัก และหลายคนก็คงใช้ในชีวิตประจำวันเช่นกัน

Read more →