ผู้วางรากฐานห้องสมุดไทยด้วยชีวิตทั้งชีวิต
ในโลกที่ผู้คนอาจมอง “ห้องสมุด” เป็นเพียงสถานที่เก็บหนังสือ
ศาสตราจารย์พิเศษ คุณหญิงแม้นมาส ชวลิต คือผู้ที่มองเห็นว่า ห้องสมุดคือหัวใจของการเรียนรู้ของสังคม
ตลอดระยะเวลากว่า 7 ทศวรรษของการทำงาน ท่านได้อุทิศตนเพื่อพัฒนางานบรรณารักษศาสตร์ไทยอย่างเงียบงาม แต่ทรงพลัง ทั้งในฐานะนักวิชาการ นักบริหาร ครู และผู้ผลักดันมาตรฐานห้องสมุดไทยให้ก้าวทันโลก
จากหญิงสาวชาวนครศรีธรรมราช ผู้เดินทางไปศึกษาวิชาบรรณารักษศาสตร์ ณ มหาวิทยาลัยมิชิแกน สหรัฐอเมริกา ในยุคที่ประเทศไทยยังแทบไม่มีผู้เชี่ยวชาญด้านนี้ ท่านได้นำองค์ความรู้กลับมาวางรากฐานระบบห้องสมุดสมัยใหม่ให้แก่ประเทศ ทั้งการพัฒนาหอสมุดแห่งชาติ การจัดระบบสารสนเทศ การผลักดันมาตรฐานสากล และการสร้างบุคลากรวิชาชีพบรรณารักษ์รุ่นแล้วรุ่นเล่า
คุณหญิงแม้นมาสไม่เพียงสร้าง “ห้องสมุด”
แต่ท่านสร้างวัฒนธรรมแห่งการเรียนรู้ให้สังคมไทย
การจากไปของท่านในวัย 104 ปี จึงมิใช่เพียงการสูญเสียบุคคลสำคัญของวงการบรรณารักษศาสตร์ หากคือการสูญเสียปูชนียบุคคลผู้ใช้ทั้งชีวิตพิสูจน์ว่า “ความรู้” สามารถยกระดับผู้คนและประเทศชาติได้อย่างแท้จริง