รีวิวหนังสือ “ไอเดียนวัตกรรมในห้องสมุดประชาชนสุดเจ๋ง”

นานๆ ทีจะมีเวลามานั่งอ่านและรีวิวหนังสือ วันนี้ขอเลือกหนังสือเรื่อง “Innovation in Public Libraries” หรือ “นวัตกรรมในห้องสมุดประชาชน” (คิดว่าน่าจะเป็นเรื่องเบาๆ นะครับ) และบรรณารักษ์น่าจะหยิบแนวคิดไปใช้ได้บ้าง ข้อมูลทั่วไปของหนังสือเล่มนี้ชื่อเรื่อง : Innovation in Public Libraries: Learning from International Library Practiceผู้แต่ง : Kirstie NicholsonISBN : 9780081012765ปีพิมพ์ : 2017จำนวนหน้า : 158 หน้า

ห้องสมุดยุคใหม่ : การแบ่งพื้นที่ภายในห้องสมุดประชาชนในสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป

ห้องสมุด ไม่ใช่ “ห้องเก็บหนังสือ” หรือ “โกดังหนังสือ” หรือ “ห้องอ่านหนังสือ” เพียงอย่างเดียวอีกแล้ว หนึ่งในภารกิจของห้องสมุดที่เราปฏิเสธไม่ได้ คือ “การเป็นแหล่งเรียนรู้” ซึ่งการเรียนรู้ก็ไม่ได้มีเฉพาะแค่เรื่องการอ่านเพียงอย่างเดียว ประโยคยอดฮิตของผม คือ “ความรู้สำคัญกว่าสถานที่” ถึงเวลาแล้วที่เราต้องเปลี่ยนแปลงรูปแบบสถานที่ของห้องสมุดเพื่อให้ตอบโจทย์นี้

ห้องสมุดประชาชน (Public Libraries) ประเทศ/เมืองไหนถูกยืมหนังสือมากที่สุด

วันนี้ขอนำสถิติที่น่าสนใจของวงการห้องสมุดโลกมาให้เพื่อนๆ อ่าน “ทราบหรือไม่ครับว่า “ห้องสมุดประชาชน หรือ Publib library เมืองไหนที่มีจำนวนการยืมหนังสือสูงที่สุดในโลก ข้อมูลจาก World Economic Forum” วันนี้ผมไปเจอข้อมูลนี้ที่เว็บไซต์ของ World Economic Forum ในเรื่อง “Where do libraries loan out the most books?” ซึ่งที่มาของข้อมูลก็มาจากเว็บไซต์ statista ซึ่งทาง World Economic Forum ก็รวบรวมและดึงเฉพาะการยืมหนังสือในห้องสมุดของประเทศต่างๆ (ข้อมูลบางประเทศอัพเดทถึงปี 2018 แต่บางประเทศยังอัพเดทไม่ถึงปี 2018 และหนักกว่านั้นคือไม่อัพเดทตั้งแต่ปี 2013 ก็มี) แต่เพื่อให้เห็นภาพรวมจึงได้ทำข้อมูลออกมาตามภาพด้านล่างนี้

รวบรวมไอเดียในการตกแต่งห้องสมุดที่ใช้เงินน้อยและทำได้ง่าย

เรื่องที่ผมอ่านวันนี้ คือ “Cheap and Easy Library Decorations” ซึ่งอาจจะเก่าไปสักหน่อย (เขียนเมื่อปี 2014) แต่เจ้าของบทความมาอัพเดทข้อมูลเพิ่มเมื่อเดือนมกราคม 2019 ที่ผ่านมา ผมเห็นว่าน่าจะเหมาะกับห้องสมุดโรงเรียนและห้องสมุดประชาชนในบ้านเรา เลยขอเอามาเล่าให้อ่านกัน หากกล่าวถึง “การตกแต่งห้องสมุด” ภาพที่ออกมาอาจจะขึ้นอยู่กับมุมมองของแต่ละครไม่เหมือนกัน บางคนมองเรื่องการตกแต่งชั้นหนังสือ บรรยากาศในห้องสมุด การจัดพื้นที่ต่างๆ ซึ่งบางห้องสมุดที่มีงบประมาณสูงก็อาจจะใช้บริษัทเอกชนเข้ามาช่วยออกแบบและเปลี่ยนโฉมของห้องสมุดใหม่ไปเลย แต่สำหรับห้องสมุดที่งบประมาณไม่มากหรือแทบไม่มีในการตกแต่งอาจต้องใช้กำลังกายและกำลังใจจากบรรณารักษ์หรือถ้าได้แถมจากผู้บริหารก็ยิ่งดี

หนังสือที่ถูกขโมยเยอะที่สุด ณ ห้องสมุดประชาชน คือ…

ก่อนสงกรานต์ผมและทีมห้องสมุดมารวยมีโอกาสที่จะทำการเช็คสต็อคหนังสือในห้องสมุด ในระหว่างดำเนินการอยู่นั่นเอง ก็คิดขึ้นมาได้ว่า… น่าจะมีการเก็บข้อมูลหนังสือที่หายมากที่สุดเพื่อใช้เป็นแนวทางป้องกันในอนาคตสักหน่อย

ห้องสมุดดีเด่นของประเทศไทย ประจำปี 2558

แนะนำห้องสมุดในต่างประเทศก็เยอะแล้วนะครับ วันนี้ขอนำผลการประกวดห้องสมุดดีเด่น ประจำปี 2558 ของสมาคมห้องสมุดแห่งประเทศไทยมานำเสนอบ้างเพื่อเป็นเกียรติและเป็นกำลังใจแก่ห้องสมุดที่ประสบความสำเร็จในปีที่ผ่านมานี้

ห้องสมุดประชาชนไทยอยู่ตรงไหนในกลุ่มประเทศอาเซียน

วันนี้ไปเจอแผนภาพที่เกี่ยวกับห้องสมุดประชาชน (Public Libraries) ของคนทั่วโลกมา ข้อมูลในแผนภาพได้บอกถึงจำนวนการมีห้องสมุดประชาชนในแต่ละประเทศว่ามีจำนวนเท่าไหร่ ดูๆ ไปก็แอบอึ้งเล็กๆ เพราะคนที่รวบรวมต้องใช้เวลานานพอสมควรเลยกว่าจะได้ข้อมูลที่ละเอียดหยิบขนาดนี้

[Infographic] 100 อันดับ ห้องสมุดขนาดใหญ่ในอเมริกา

มีการจัดอันดับห้องสมุดสุดใหญ่โตและอลังการในประเทศสหรัฐอเมริกา เกณฑ์ในการตัดสินครั้งนี้ คือ วัดจากจำนวนทรัพยากรสารสนเทศของห้องสมุด ใครมีมากกว่าก็จะแปลว่าใหญ่กว่า “ตรงไปตรงมากครับ เพราะถ้ามีพื้นที่ในการเก็บเยอะนั้นก็หมายความว่าต้องมีพื้นที่และขนาดที่เยอะไปด้วย” สถิติจำนวนทรัพยากรสารสนเทศ ได้มาจากการสำรวจของ สมาคมห้องสมุดสหรัฐอเมริกา (ALA) ตัวเลขผมเองก็ไม่ค่อยแปลกใจสักเท่าไหร่หรอกครับ แต่ที่ผมสนใจ คือ การนำข้อมูลนี้มาจัดทำเป็นภาพ infographic ต่างหาก ไปชมกันได้เลยครับ

ตามรอยนิทรรศการ เปิดกล่องทางความคิดเส้นทางสู่ห้องสมุดยุคใหม่

บังเอิญนั่งดูภาพเก่าๆ ในเครื่องคอมพิวเตอร์ส่วนตัวแล้วเจอภาพชุดนึงที่น่าสนใจ เลยขอหยิบยกมาเขียนให้เพื่อนๆ อ่านแล้วกัน ภาพที่พบ คือ ภาพหลังจากที่พวกผมช่วยกันจัดนิทรรศการเปิดกล่องทางความคิดเส้นทางสู่ห้องสมุดยุคใหม่ กันเสร็จ (ภาพก่อนพิธีเปิดวันนึง ช่วงกลางคืน) นิทรรศการเปิดกล่องทางความคิดเส้นทางสู่ห้องสมุดยุคใหม่ จัดขึ้นเมื่อวันที่ 24 กันยายน – 30 พฤศจิกายน 2554 ณ ห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุบลราชธานี ปล. งานนี้จัดขึ้นเพื่อเฉลิมฉลองในโอกาสที่ศูนย์ความรู้กินได้เปิดครบรอบ 1 ปี (20 กรกฎาคม 2553) ภายในนิทรรศการเปิดกล่องทางความคิดเส้นทางสู่ห้องสมุดยุคใหม่มีอะไรบ้าง – ภาพการเปลี่ยนแปลงของห้องสมุด ก่อนที่จะปรับปรุง – ห้องสมุดในรูปโฉมใหม่ – แบบพิมพ์เขียนและโมเดลอาคารห้องสมุด – ข้อมูลจากการศึกษาวิจัย และข้อมูลจากการระดมความคิดเห็น – ข้อมูลที่เกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงห้องสมุดประชาชนจากต่างประเทศ – แนวคิดห้องสมุด 2.0 – การเปิดตัวหนังสือ “เส้นทางสู่ห้องสมุดยุคใหม่” ฯลฯ นอกจากข้อมูลที่เป็นแบบบอร์ดนิทรรศการแล้ว การจัดงานในครั้งนี้ยังมีนิทรรศการมีชีวิต (นิทรรศการที่เกิดจากเครือข่ายหรือการมีส่วนร่วมของชุมชนด้วย) เช่น การให้คะแนนในการเข้าชมนิทรรศการด้วยการหยอดแต้มสี (คะแนน) ลงในกล่อง แถมยังมีพื้นที่ในการนั่งชมสื่อมัลติมีเดียที่จัดทำขึ้นเพื่อนิทรรศการนี้โดยเฉพาะด้วยนะ แม้ว่า “นิทรรศการเปิดกล่องทางความคิดเส้นทางสู่ห้องสมุดยุคใหม่” จะจบไปแล้ว แต่ไอเดียในการจัดนิทรรศการแบบนี้ (ที่มีเนื้อหาประมาณนี้) ยังคงประทับใจผมอยู่ อยากเห็นห้องสมุดหรือหน่วยงานที่ดูแลเกี่ยวกับเรื่องแหล่งเรียนรู้ได้จัดงานและให้ความสำคัญกับการนำเสนอข้อมูลแบบนี้บ้าง ลองคิดดูนะครับ ถ้ามีนิทรรศการหรือพื้นที่ในการเปิดไอเดียให้เหล่าห้องสมุดหรือแหล่งเรียนรู้ ผมว่าในวงการวิชาชีพเราคงคึกคักกว่านี้แน่ครับ ชมภาพบรรยากาศในงานนิทรรศการเปิดกล่องทางความคิดเส้นทางสู่ห้องสมุดยุคใหม่ทั้งหมดได้ที่นี่ [nggallery id=65]

Libraryhub พาชมห้องสมุดประชาชนเฉลิมราชกุมารีอำเภอเมืองยะลา

ช่วงนี้ได้มีโอกาสเดินทางลงพื้นที่บ่อยมาก และการลงพื้นที่ของผมก็ยังคงเกี่ยวข้องกับงานห้องสมุดอยู่ เมื่ออาทิตย์ก่อนได้มีโอกาสไปที่จังหวัดยะลา จึงอยากนำเสนอห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอเมืองยะลา ให้เพื่อนๆ ได้ชมกัน ข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับห้องสมุดประชาชนแห่งนี้ ชื่อห้องสมุด : ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอเมืองยะลา ที่อยู่ : สำนักงาน กศฯ. จังหวัดยะลา 1 ถนนอาคารสงเคราะห์ ตำบลสะเตง อำเภอเมือง จังหวัดยะลา 95000 เว็บไซต์ของห้องสมุด : http://yala.nfe.go.th/lbckyala ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอเมืองยะลาเพิ่งเปิดให้ใช้บริการเมื่อต้นปี 2555 ลักษณะอาคาร : เป็นอาคารเอกเทศ มี 2 ชั้น ชั้นที่ 1 ประกอบด้วย – มุมหนังสือทั่วไป 000-999 , นวนิยาย – มุมเด็กและครอบครัว – มุมบริการอินเทอร์เน็ต – มุมวารสาร / สิ่งพิมพ์ – ห้องนักเขียนเมืองยะลา ชั้นที่ 2 ประกอบด้วย – ห้องใต้ร่มพระบารมี – ห้องเอกลักษณ์ (ข้อมูลท้องถิ่น) – ห้องอาเซียนศึกษา ห้องสมุดแห่งนี้มีจุดเด่นในหลายเรื่องซึ่งผมจะสรุปให้อ่านดังนี้ 1. หน้าจอสืบค้นหนังสือแบบ touch screen อันนี้ผมชอบเป็นการส่วนตัว โปรแกรมที่ใช้จริงๆ ก็เป็น PLS แต่อุปกรณ์ Hardware ของที่นี่เป็นเครื่องแบบระบบสัมผัสซึ่งใช้ง่ายพอควร 2. ห้องเอกลักษณ์ (ข้อมูลท้องถิ่น) ข้อมูลละเอียดดีและเป็นข้อมูลที่ใช้เรียนรู้เกี่ยวกับประวัติของเมืองยะลาได้ดีทีเดียว 3. ห้องอาเซียนศึกษา แยกเป็นห้องเอกเทศมีข้อมูลเกี่ยวกับอาเซียนค่อนข้างครบ แถมด้วยการจัดห้องในลักษณะคล้ายๆ โรงภาพยนตร์ ซึ่งห้องนี้ใช้ประยุกต์ในการสอนภาษาได้ด้วย 4. พื้นที่บริเวณรอบนอกอาคาร…