การจัดการด้านเทคโนโลยีสารสนเทศในห้องสมุดการแพทย์

สรุปมาจนถึงหัวข้อที่หกแล้วนะครับสำหรับงานอบรมเชิงปฏิบัติการ “การเพิ่มมูลค่าบรรณารักษ์การแพทย์” หัวข้อ คือ IT Management in Medical Library (การจัดการด้านเทคโนโลยีสารสนเทศในห้องสมุดการแพทย์) วิทยากรโดย นายแพทย์ธีรชัย ยงชัยตระกูล หัวหน้ากลุ่มงานเทคโนโลยีสารสนเทศ โรงพยาบาลเลิศลิน กรมการแพทย์ หัวข้อนี้จริงๆ แล้วมีเนื้อหาคล้ายๆ ของผมเลย แต่มีเนื้อหาต่างกันอยู่บ้างแหละ ซึ่งโดยหลักๆ ท่านวิทยากรได้เล่าภาพห้องสมุดออกมาเป็น 3 มุมมองใหญ่ๆ คือ อดีต ปัจจุบัน อนาคต หัวข้อที่บรรยายเป็นการจุดประเด็นให้คิดและวิเคราะห์ตาม เพื่อทำให้เรา รู้จักอดีต / เข้าใจปัจจุบัน / คาดเดาอนาคต ของวงการห้องสมุดและบรรณารักษ์ ห้องสมุดสมัยโบราณ (Ancient Ages) ห้องสมุดในอดีตคงต้องมองย้อนไปตั้งแต่เกิดห้องสมุดแห่งแรกของโลกบริเวณที่เกิดอารายธรรมเมโสโปเตเมียเลย (เมื่อ 4000 ปีก่อน) ในยุคนั้นมีการแกะสลักตัวอักษรลงในแท่นดินเหนียว ถัดมาจนถึงยุคของอียิปต์โบราณที่ใช้กระดาษปาปิรุสบันทึกข้อมูล ไล่มาเรื่อยๆ จนถึง Royal Library at Dresden ที่บันทึกข้อมูลด้วยหนังสัตว์ และมีการนำหนังสัตว์มาเย็บรวมกันที่เรียกว่า Codex เป็นครั้งแรก ห้องสมุดในยุคกลาง ในยุคนี้จะพูดถึงเรื่องทวีปยุโรปได้มีการจัดสร้างห้องคัดลอกหนังสือ (Scriptorium) ไล่ไปจนถึงจีนที่เริ่มมีการทำกระดาษครั้งแรกของโลก และการกำเนิดเครื่องพิมพ์เครื่องแรกของโลก โดย johannes gutenberg ห้องสมุดในยุคใหม่ อันนี้เริ่มใกล้ตัวเราขึ้นมาหน่อย โดยนับเริ่มตั้งแต่การเกิด Library of congress ถัดมาก็เรื่องของการจัดหมวดหมู่หนังสือต่างๆ เช่น Dewey, UDC ไปจนถึงการเกิดโรงเรียนบรรณารักษ์ และการจัดตั้งกลุ่มความร่วมมือด้านบรรณารักษ์ระหว่างประเทศ… คำอธิบาย หรือ ที่มาของคำว่า Librarian มีที่มาอย่างไร Liber (Latin) = เปลือกด้านในของต้นไม้ Libraria (Latin) = ร้านหนังสือ Librarie (anglo…

50 เหตุผลที่บรรณารักษ์ไม่ยอมเปลี่ยนไปใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่

เมื่อมีเทคโนโลยีใหม่ๆ เข้ามาในห้องสมุด บรรณารักษ์ก็ควรยอมรับและปรับตัวให้เข้ากับสิ่งใหม่ๆ เหล่านั้น ซึ่งสิ่งใหม่ๆ ที่เข้ามาในห้องสมุดไม่ว่าจะเป็นเรื่อง กระบวนการทำงาน การบริหารงาน รวมถึงเทคโนโลยี ผมว่ามันก็ต้องมีเหตุผลของการที่ทำสิ่งใหม่เข้ามา ซึ่งน่าจะเป็นสิ่งที่ดี หรือไม่ก็แก้ปัญหาเดิมๆ ได้ และแน่นอนครับว่าการเปลี่ยนแปลงบางอย่างก็ทำให้บรรณารักษ์บางส่วนไม่พอใจ ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นเรื่องของงานไอที คำถามหลักที่จะต้องเจอต่อมาคือ “ทำไมถึงไม่ยอมรับหรือเปลี่ยนไปใช้เทคโนโลยีใหม่ๆหล่ะ” คำตอบของคำถามนี้อยู่ในแผนภาพด้านล่างนี้ครับ ภาพนี้เป็นภาพจากบล็อก http://13c4.wordpress.com ซึ่งพูดถึงเรื่อง “50 เหตุผลที่ไม่ยอมเปลี่ยน” ในภาพอาจจะมองไม่ค่อยเห็น เอาเป็นว่าผมขอยกตัวอย่างมาสักเล็กน้อยแล้วกัน – It’s too expensive (มันแพงมาก – สงสัยผู้บริหารจะเป็นคนพูด) – I’m not sure my boss would like it (ฉันไม่มั่นใจว่าหัวหน้าของฉันจะชอบมัน – ตัดสินใจแทนผู้บริหารซะงั้น) – We didn’t budget for it. (พวกเราไม่มีงบประมาณสำหรับมัน – ไม่มีทุกปีเลยหรอครับ) – Maybe Maybe not. (อาจจะ หรือ อาจจะไม่ – ยังไม่ได้คิดอะไรเลย ก็ไม่ซะแล้ว) – It won’t work in this department. (มันไม่ใช่งานในแผนกเรา – แล้วตกลงเป็นงานของแผนกไหนหล่ะ) – We’re waiting for guidance on that. (พวกเรากำลังคอยคำแนะนำเกี่ยวกับเรื่องนี้อยู่ – แล้วตกลงอีกนานมั้ยหล่ะครับ) – It can’t be done. (มันไม่สามารถทำได้หรอก –…

บทสรุป เรื่อง ICT กับงานห้องสมุดมีชีวิตในโรงเรียน

เมื่อวานผมเกริ่นไปแล้วว่าผมไปบรรยายในงานประชุมเพื่อขับเคลื่อนการพัฒนาห้องสมุดมีชีวิตในโรงเรียน (รุ่นที่4) แล้วก็ทิ้งท้ายว่าผมจะสรุปการบรรยายของผมให้อ่าน วันนี้เลยขอทำหน้าที่ในส่วนนี้ต่อ เรื่องที่ผมบรรยายในงานนี้ คือ “ICT กับงานห้องสมุดมีชีวิตในโรงเรียน” เอกสารประกอบการบรรยายเพื่อนๆ สามารถชมได้จาก Ict for living library at school View more presentations from Maykin Likitboonyalit หรือเปิดได้จาก http://www.slideshare.net/projectlib/ict-for-living-library-at-school ดูสไลด์แล้วอาจจะงงๆ หน่อย งั้นอ่านคำอธิบายและบทสรุปของเรื่องนี้ต่อเลยครับ บทสรุป ICT กับงานห้องสมุดมีชีวิตในโรงเรียน เริ่มต้นจากการบรรยายถึงความหมายและบทบาทของบรรณารักษ์ยุคใหม่ หรือที่ผมชอบเรียกว่า cybrarian ซึ่งหลักๆ ต้องมีความรู้ด้านบรรณารักษ์และความรู้ที่เกี่ยวกับไอที จากนั้นผมจึงเปรียบเทียบว่าทำไมบรรณารักษ์ต้องรู้ไอที ซึ่งหลายๆ คนชอบมองว่าเป็นหน้าที่ของโปรแกรมเมอร์ ผมจึงขอย้ำอีกครั้งว่า บรรณารักษ์ ไม่ใช่ โปรแกรมเมอร์ เราไม่ต้องรู้ว่าเขียนโปรแกรมอย่างไรหรอก แต่เราต้องรู้จัก เข้าใจ และนำโปรแกรมไปใช้ให้ถูกต้อง ทักษะด้านไอทีที่บรรณารักษ์ควรรู้ (สำหรับห้องสมุดมีชีวิตในโรงเรียน) ผมขอแยกเรื่องหลักๆ ออกเป็น 7 กลุ่ม คือ 1. ความรู้และทักษะในกลุ่มโปรแกรมสำนักงาน 2. ความรู้และทักษะในกลุ่มโปรแกรมสำหรับสื่อ 3. ความรู้และทักษะด้านการใช้งานระบบเครือข่าย 4. ความรู้และทักษะในกลุ่มพื้นฐานคอมพิวเตอร์ 5. ความรู้และทักษะที่เกี่ยวกับอุปกรณ์อื่นๆ 6. ความรู้และทักษะในกลุ่มการใช้งานอินเทอร์เน็ต 7. ความรู้และทักษะการใช้งานเว็บไซต์ 2.0 เมื่อเห็นทักษะไอทีที่ผมนำเสนอไปแล้ว เพื่อนๆ อาจจะบอกว่าง่ายจะตาย ไม่ต้องทำงานซับซ้อนด้วย แต่เชื่อหรือไม่ว่า เรื่องง่ายๆ ของบรรณารักษ์ บางครั้งมันก็ส่งผลอันใหญ่หลวงอีกเช่นกัน จากนั้นผมก็ให้ชมวีดีโอเรื่อง social revolution (คลิปนี้ถูกลบไปจาก youtube แล้ว โชคดีที่ผมยังเก็บต้นฉบับไว้) จากนั้นผมก็ได้พูดถึง social media tool ว่ามีมากมายที่ห้องสมุดสามารถนำมาใช้ได้ เช่น Blog…

แนวโน้มของ Social Media กับงานห้องสมุดในปี 2011

วันนี้เข้าไปอ่านบล็อกของกลุ่ม Social Network Librarian มาพบบทความที่น่าสนใจ โดยบทความเรื่องนี้จะชี้ว่า Social Media กับงานห้องสมุดในปีหน้าจะมีแนวโน้มเป็นอย่างไร ต้นฉบับเรื่องนี้ชื่อเรื่องว่า “Social Media and Library Trends for 2011” จากบล็อก socialnetworkinglibrarian เมื่อปีก่อนผมได้เขียนเกี่ยวกับเรื่อง Trend ด้านเทคโนโลยีของห้องสมุดในปี 2010 มาแล้ว ลองอ่านดูที่ “ห้องสมุดกับทิศทางในการใช้ Social Networking ปีหน้า” ซึ่งประกอบด้วย 1. Mobile applications. 2. E-book readers. 3. Niche social networking. 4. Google Applications. 5. Google Books. 6. Library socialized. 7. Open source software. 8. Podcasting and ItunesU. 9. Social networking classes for patrons. 10. Library Marketing. ในปี 2011 บล็อก socialnetworkinglibrarian ก็ได้บอกว่า Trend ในปี 2011 มีดังนี้ 1. Mobile applications 2. QR Codes 3. Google Applications 4. Twitter 5. Virtual reference 6.…

คำคมจาก 3 ผู้นำด้านระบบปฏิบัติการคอมพิวเตอร์

วันนี้ผมขอนำเสนอบทความที่ผมเคยเขียนไปแล้ว ใน projectlib แต่พอย้อนกลับไปอ่านผมก็รู้สึกว่า คำคมต่างๆ เหล่านี้ยังคงอญุ่ในใจของใครหลายๆ คนอยู่ เลยเอามาให้อ่านอีกรอบครับ ที่มาของคำคมนี้ผมอ่านเจอจาก “Great quotes from Bill Gates, Steve Jobs and Linus Torvalds” หากคุณไม่รู้จักชื่อของบุคคลทั้งสามนี้ ผมว่าคุณคงจะตกยุคจากคอมพิวเตอร์ไปซะแล้ว เพราะว่าบุคคลทั้งสามเป็นบุคคลตัวแทนแห่งระบบปฏิบัติการคอมพิวเตอร์ (Operating System ? OS) Bill Gates ? Microsoft Steve Jobs ? Apple Linus Torvalds ? Linux เรื่องที่ผมนำมาเสนอ ก็คือการนำตัวอย่างประโยคสุดเด็ดของทั้งสามคนมาลงให้อ่านครับ เริ่มจาก ??????????????????????- ประโยคสุดเด็ด จาก? Bill Gates ? Microsoft – 1993 : The Internet? We are not interested in it. (ตอนนั้นคงไม่มีคนพูดเรื่องอินเทอร์เน็ตอย่างจริงจัง) – 2001 : Microsoft has had clear competitors in the past. It?s a good thing we have museums to document that. (ทำห้องสมุดให้ด้วยนะ) – 2004 : Spam will be a thing…

เมื่อโลโก้เว็บไซต์ชื่อดังมาอยู่บนชื่อของเรา (Iconscrabble)

วันนี้เจอของเล่นแปลกๆ แต่น่าสนใจก็เลยขอนำมาแนะนำสักนิดนึง เว็บไซต์นี้จะช่วยสร้างไอคอนโดยนำโลโก้จากเว็บต่างๆ มาเรียงเป็นชื่อคุณ เว็บไซต์นี้ ชื่อว่า “Iconscrabble” – http://iconscrabble.com แนวคิดของเว็บไซต์นี้คือ พิมพ์ ค้นหา แชร์ (Type. Discover. Share) ง่ายๆ ครับ แค่กรอกชื่อที่ต้องการลงในช่อง (ไม่เกิน 18 ตัวอักษร) แล้วกด scrabble คุณก็จะได้โลโก้เว็บไซต์ชื่อดังมาอยู่บนชื่อของเรา ตัวอย่างเช่น – Maykin – Projectlib – Libraryhub และตัวสุดท้ายนี้แด่ Social Media

20 ทักษะไอทีที่บรรณารักษ์ทุกคนควรมี…

เรื่องที่ผมนำมาเขียนในวันนี้ เป็นเรื่องที่ผมนำมาจาก เรื่อง “20 Technology Skills Every Librarian Should Have” ที่เขียนโดยบล็อก theshiftedlibrarian และเรื่องนี้เขียนไว้ตั้งแต่ปี 2005 ผมเห็นว่าบรรณารักษ์ในเมืองไทยบางหนึ่งยังขาดทักษะด้านไอทีหลายอย่าง ดังนั้นผมจึงขอนำมาเรียบเรียงและแปลให้เพื่อนๆ อ่านกัน พอพูดถึงเรื่องไอที บรรณารักษ์หลายๆ คนมักจะมองไปถึงเรื่องการเขียนโปรแกรมหรือการใช้โปรแกรมขั้นสูงต่างๆ ซึ่งจริงๆ แล้ว มันเป็นเรื่องที่เข้าใจผิดกันมากๆ และความเข้าใจผิดนี้ทำให้บรรณารักษ์หลายๆ คนกลัวเทคโนโลยีกันไปเลย แล้วตกลงทักษะด้านไอทีที่บรรณารักษ์ควรรู้มีเรื่องอะไรบ้างหล่ะ ผู้เขียนก็ไปเสาะแสวงหาและเจอบทความนึงเรื่อง “20 Technology Skills Every Educator Should Have” และเมื่ออ่านแล้วบอกได้คำเดียวว่าตรงมากๆ และบรรณารักษ์นี่แหละก็ควรมีทักษะไอทีแบบเดียวกันนี้ โดยสรุปทักษะไอทีที่บรรณารักษ์ควรรู้ มี 20 ทักษะ ดังต่อไปนี้ 1. ความรู้เกี่ยวกับการใช้โปรแกรมจำพวก Word Processing เช่น Word หรือ? writer 2. ความรู้เกี่ยวกับการใช้โปรแกรมจำพวก Spreadsheets เช่น Excel หรือ Calc 3. ความรู้เกี่ยวกับการใช้โปรแกรมจำพวก Database เช่น Access หรือ Base หรือ SQL …. 4. ความรู้เกี่ยวกับการใช้โปรแกรมจำพวก Presentation เช่น Powerpoint หรือ Impress 5. ความรู้เกี่ยวกับการใช้งานเว็บไซต์ 6. ความรู้เกี่ยวกับการออกแบบเว็บไซต์ 7. ความรู้เกี่ยวกับการใช้ E-mail 8. ความรู้เกี่ยวกับการใช้กล้องดิจิทัล 9. ความรู้เกี่ยวกับเครือข่ายคอมพิวเตอร์เบื้องต้น 10. ความรู้เกี่ยวกับการจัดการไฟล์และการจัดเก็บไฟล์ในเครื่องคอมพิวเตอร์ 11. ความรู้เกี่ยวกับการดาวน์โหลดไฟล์จากอินเทอร์เน็ต 12. ความรู้เกี่ยวกับการติดตั้งโปรแกรมคอมพิวเตอร์…

ภาพช็อตเด็ด ?คนดังแห่งวงการไอทีและเว็บไซต์?

เรื่องเก่าเล่าใหม่ เอามาให้ดูแบบขำขำ นะครับ วันนี้ผมของเอาภาพผู้นำแห่งวงการไอทีและเว็บไซต์มาฝากเพื่อนๆ นะครับ เป็นภาพปัจจุบัน และ ภาพช็อตเด็ด ที่เพื่อนๆ อาจจะไม่เคยเห็นมาก่อน แต่จะเด็ดสักแค่ไหนไปดูกันเลย ดีกว่า หมายเหตุ รูปด้านซ้าย คือ รูปในปัจจุบัน ส่วนรูปทางขวาดูเอาเอง ???????????????????????? 1. Linus Torvalds, Linux ขอแซว Linus Torvalds, Linux ? เวลาท่านใส่เสื้อเชิ้ตนี่ไม่เหมาะเลย ใส่เสื้อโปโลแหละครับดีแล้ว ???????????????????????? 2. Bill Gates, Microsoft ขอแซว Bill Gates, Microsoft ? แหมรูปตอนสมัยวัยรุ่นนี้จ๊าบไปเลยท่าน ???????????????????????? 3. Steve Jobs, Apple ขอแซว Steve Jobs, Apple ? ท่านเป็นสุดยอดแห่งความฮิปปี้มากๆ หน้าของท่านเปลี่ยนตลอดเลยนะครับ แต่ผมว่าทรงผมปัจจุบันเท่ห์สุดๆ ???????????????????????? 4. Jeff Bezos, Amazon ขอแซว Jeff Bezos ? ผมว่าเวลาท่านขรึมนี่ดูดีนะครับ แต่เวลาท่านอยู่ข้างผู้หญิงท่านน่าจะเก็บอารมณ์หน่อยนะครับ อิอิ ???????????????????????? 5. Sergey Brin, Google ขอแซว Sergey Brin ? ใครบังอาจตัดต่อ หน้าของท่านนี่ รับไม่ได้ ว๊ากกกกกก ???????????????????????? 6. Jakob Nielsen, Useit.com ขอแซว Jakob Nielsen ? โหท่านสมัยหนุ่มๆ แว่นหนาขนาดนั้นเลยหรือ สุดยอดมาเป็นบรรณารักษ์ดีกว่ามา?.…

ผู้หญิงส่วนใหญ่หงุดหงิดกับเรื่องไอทีมากกว่าผู้ชาย

เพื่อนๆ หลายๆ คนคงเข้าใจความอาร์ทของผู้หญิงดี วันนี้ผมเลยขอนำเสนอเรื่องราวอาร์ทๆ ของผู้หญิงในแง่ของโลกไอทีกันบ้าง ก่อนอื่นต้องขอนำผลการสำรวจจากนิตยสารไอทีฉบับหนึ่งมาให้เพื่อนๆ ดูกันก่อน ซึ่งการสำรวจในครั้งนี้ได้สำรวจกลุ่มเป้าหมายทั้งชายและหญิงวัยทำงานจำนวน 3,812 คน ซึ่งผลการสำรวจนี้ได้ชี้ให้เห็นว่า “ผู้หญิงส่วนใหญ่มักจะหงุดหงิดเกี่ยวกับเรื่องไอทีมากกว่าผู้ชาย” เราลองไปดูตัวอย่างคำถามในและผลการสำรวจกันหน่อยดีกว่า 1. Frustrated by slow load times for web pages (ความหงุดหงิดเกี่ยวกับความช้าของการโหลดเว็บไซต์) ผู้ชายมีจำนวน 56 % แต่ผู้หญิงมีจำนวน 66 % 2. Frustrated by ads on the Internet (ความหงุดหงิดเกี่ยวกับโฆษณาบนอินเทอร์เน็ต) ผู้ชายมีจำนวน 47 % แต่ผู้หญิงมีจำนวน 52 % 3. Frustrated by keeping track of multiple passwords (ความหงุดหงิดเกี่ยวกับการใส่รหัสผ่านมากๆ) ผู้ชายมีจำนวน 32 % แต่ผู้หญิงมีจำนวน 34 % 4. Frustrated when their computer crashes (ความหงุดหงิดเกี่ยวกับการผิดพลาดของคอมพิวเตอร์) ผู้ชายมีจำนวน 77 % แต่ผู้หญิงมีจำนวน 85 % 5. Frustrated if their broadband connection doesn?t reach the promised speed (ความหงุดหงิดเกี่ยวกับการ เชื่อมต่อไม่เป็นไปตามความเร็วที่กำหนดไว้) ผู้ชายมีจำนวน 48 % แต่ผู้หญิงมีจำนวน 56 %…

หนึ่งวันกับงานบรรณารักษ์ด้านไอที

เพื่อนอยากรู้มั้ยว่าบรรณารักษ์ไอทีวันๆ นึงต้องทำงานอะไรบ้าง วันนี้ผมขอนำ Job Description ของงานในตำแหน่งนี้มาให้เพื่อนๆ ดูครับ ปล. ที่นำมาให้ดูนี้เป็นงานที่ผมทำสมัยตอนเป็นบรรณารักษ์ไอทีอยู่ที่ห้องสมุดแห่งนึงนะครับ และงานบรรณารักษ์ไอทีแต่ละห้องสมุดอาจจะมีหน้าที่ๆ แตกต่างกว่านี้ก็ยังมีเช่นกัน ดังนั้นกรุณาอย่ายึดติดว่าบรรณารักษ์ไอทีทุกห้องสมุดจะเหมือนกัน บรรณารักษ์ไอทีมีภาระกิจ ดังนี้ 1. ดูแลการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่สำหรับโปรแกรมระบบห้องสมุดอัตโนมัติ 2. จัดทำ Homepage และ Website ห้องสมุดโดยกำหนด Website ต่างๆ ในการให้บริการ 3. ประสานงานการจัดทำ Website กับเจ้าหน้าที่ของสถาบันการศึกษา 4. จัดอบรมเจ้าหน้าที่ห้องสมุดในการใช้โปรแกรมสำเร็จรูป Microsoft Office / โปรแกรมตกแต่งภาพ / การสแกนภาพและตัวอักษร / การจัดทำ link ข้อมูลในส่วนต่างๆ / โปรแกรมอื่นๆ ที่เป็นประโยชน์กับสำนักหอสมุด 5. จัดทำสื่อประชาสัมพันธ์ต่างๆ ของสำนักหอสมุด 6. จัดทำข่าวประชาสัมพันธ์งานบริการห้องสมุดและให้บริการ Internet 7. รับผิดชอบการจัดทำสื่ออิเล็กทรอนิกส์ต่างๆ เพื่อให้บริการผ่านเครือข่าย Internet 7.1 E-book 7.2 E- journal 7.3 E-Document 8. Update ข่าวสารและสารนิเทศใหม่บน Website 9. บริการสืบค้นสารนิเทศผ่านระบบเครือข่าย Internet 10. จัดการแปลงไฟล์ / คัดลอกไฟล์ต่างๆ เพื่อออกให้บริการกับผู้ใช้ 11. จัดหารวบรวมสื่อโสตทัศนวัสดุ 12. ดูแลรักษาเครือข่ายระบบห้องสมุดอัตโนมัติ 13. ดูแลห้องประชุมกลุ่มเมื่อมีการติดต่อของใช้งาน เป็นยังไงกันบ้างครับ ภาระหน้าที่เยอะเกินไปหรือปล่าว จริงๆ แล้วนอกจากภาระงานด้านบนนี้แล้ว งานอื่นๆ ที่เกี่ยวกับการให้บริการ บรรณารักษ์ไอทีก็ต้องทำด้วยเช่นกัน ไม่ว่าจะเป็น การให้บริการยืมคืน การตอบคำถาม และอื่นๆ…